DATO-certificering: wat betekent het en welke centra zijn er?

Welke centra zijn aangesloten bij DATO?

Volgens het DATO Jaarverslag 2024: Albert Schweitzer Ziekenhuis, Bariatrisch Centrum Zuidwest Nederland, Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, Franciscus Concern, Het Flevoziekenhuis, ISG Rivierenland, Maasstad Ziekenhuis, Maxima Medisch Centrum, Frisius Medisch Centrum, NOK Beverwijk, NOK Den Haag, NOK Heerlen, NOK Terneuzen, OLVG, Sint Antonius Ziekenhuis, Spaarne Gasthuis, Catharina Ziekenhuis, WeightWorks Clinics, Rijnstate en Ziekenhuisgroep Twente.

Waarom zijn er maar twintig centra?

Vanwege de volume-eis. Ervaring verlaagt de kans op complicaties, en de cijfers bevestigen dat: landelijk 1,4 procent ernstige complicaties in 2024, onder het Europese gemiddelde en met een dalende trend. Twintig ervaren centra leveren betere uitkomsten dan tweehonderd kleine afdelingen.

Doen academische ziekenhuizen geen bariatrie?

Grotendeels niet. Bariatrische chirurgie wordt in Nederland vooral uitgevoerd in topklinische ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra. Ga er dus niet vanuit dat het UMC in jouw stad deze operatie aanbiedt.

Wat wordt er precies geregistreerd?

Per centrum het aantal primaire en secundaire ingrepen, het percentage textbook outcome, complicaties, verbetering van HbA1c bij diabetespatienten, en de volledigheid van de follow-up tot vijf jaar na de operatie. Die cijfers zijn openbaar in te zien.

Hoe vind ik een goed centrum?

Kijk of het een erkend obesitas- of bariatriecentrum is, hoeveel ingrepen het per jaar doet, hoe de nazorg is georganiseerd en wat de wachttijd is. De volumes en uitkomsten per centrum staan in het DATO Jaarverslag.

Is DATO-certificering verplicht voor vergoeding?

Behandeling in een erkend bariatrisch centrum is de praktijknorm voor vergoeding. Bij behandeling in het buitenland valt die controle weg en zijn de complicatiecijfers niet op dezelfde manier controleerbaar.

Hoe bariatrische zorg in Nederland is georganiseerd

Twintig gecertificeerde centra voeren in Nederland bariatrische chirurgie uit; een gewoon ziekenhuis doet dat niet. Daar ligt een volume-eis aan ten grondslag, vastgelegd in de Richtlijn Morbide Obesitas van de NVvH. Per centrum zijn ten minste twee gespecialiseerde bariatrisch chirurgen vereist, met samen ruim tweehonderd ingrepen per jaar. Ervaring maakt de kans op complicaties kleiner, en de cijfers laten dat ook zien. Ernstige complicaties kwamen landelijk in 2024 voor bij 1,4 procent, minder dan gemiddeld in Europa, en dat percentage neemt al jaren af.

DATO, voluit de Dutch Audit for Treatment of Obesity van Stichting DICA, krijgt de resultaten van alle twintig centra binnen. Zo liggen per centrum de aantallen, de complicaties en de uitkomsten open voor vergelijking. Als patient heb je daar meer aan dan je zou verwachten. Je kiest op grond van meetbare resultaten, in plaats van op grond van wat een kliniek zelf over zich vertelt.

Kerncijfers om bij de hand te houden

Wat je hiermee kunt

Wil je hiermee verder, maak dan eerst een afspraak met je huisarts en vraag concreet om een verwijzing naar een bariatrisch centrum. Het helpt als je het centrum bij naam noemt: niet iedere huisarts weet de regionale route zo te noemen. Verzamel vooraf alles waarmee je eerdere afvalpogingen kunt aantonen, want volgens de richtlijn is een gedocumenteerd traject van minstens twee jaar nodig.

Wat je het centrum moet vragen: de actuele wachttijd, hoeveel ingrepen er jaarlijks plaatsvinden en hoe de nazorg in elkaar zit. Over de kwaliteit van je traject zeggen die drie punten meer dan de folder. Check daarnaast bij je zorgverzekeraar hoe het met contractering zit. Doe dat voordat de verwijzing wordt verstuurd en niet pas erna.

Waar deze informatie vandaan komt

Medisch is uitgegaan van wat de NVvH vastlegt in de Richtlijn Morbide Obesitas van 2023. Het DATO Jaarverslag 2024 van Stichting DICA, dat gegevens per centrum openbaar maakt, is de bron voor cijfers over de centra, hun operatievolumes, complicaties en resultaten op lange termijn. Overgewicht en obesitas in de bevolking zijn in kaart gebracht met de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 (RIVM, CBS, GGD'en). Adviezen over voeding, beweging en nazorg zijn gebaseerd op de patienteninformatie van de Nederlandse bariatrische centra.

Waar kun je terecht?

Nederland telt twintig DATO-gecertificeerde bariatrische centra. Welk centrum bij jouw woonplaats hoort, hangt af van de regionale verwijsafspraak. Een paar voorbeelden:

• Maagverkleining Amsterdam (2026) — via OLVG
• Maagverkleining in Rotterdam — via Maasstad Ziekenhuis
• Wat je moet weten over maagverkleining in Den Haag; het centrum is Nederlandse Obesitas Kliniek Den Haag
• Maagverkleining Utrecht, editie 2026: centrum St. Antonius Ziekenhuis
• Maagverkleining Eindhoven en omgeving — via Catharina Ziekenhuis
• Maagverkleining Groningen — via Frisius Medisch Centrum

Maagverkleining per plaats.

Verder lezen

• Maagverkleining in alle 150 plaatsen
• Maagverkleining indicaties
• Kosten bariatrie: volledig overzicht: uitleg

Andere vragen over maagverkleining

• Psychologische screening maagverkleining
• Sporten na maagverkleining (gids)
• Maagverkleining en mentale gezondheid
• Stofwisseling na maagverkleining
• Afvalmedicatie versus maagverkleining: uitleg

Wat je als patiënt aan DATO hebt

Voor jou betekent DATO dat elk centrum hetzelfde bijhoudt en dat afwijkingen zichtbaar worden. In 2024 had landelijk 1,4 procent van de patiënten een ernstige complicatie, en de textbook outcome lag per centrum tussen 89 en 99 procent. Het grootste centrum, WeightWorks Clinics, deed 1.598 primaire ingrepen; het kleinste, NOK Terneuzen, 203.

Vraag bij je keuze gerust naar de resultaten van het centrum. Samen met afstand, wachttijd en contractering door je verzekeraar helpt dat om een weloverwogen keuze te maken.

Deze sectie steunt daarnaast op Ziekenhuis Rivierenland, VRT NWS/UZ Gent, Flevoziekenhuis, het DATO Jaarverslag 2024, Vitalys (Rijnstate), Druglijn, Catharina Ziekenhuis en WeightWorks, telkens voor zover de tekst ze noemt.

Bronnen

• Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH), Richtlijn Morbide Obesitas uit 2023
• DATO Jaarverslag 2024, Stichting DICA — centra, volumes, complicatie- en uitkomstcijfers
• Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024, van de GGD-en, het RIVM en het CBS
• Informatie voor patienten van bariatrische centra in Nederland: Nederlandse Obesitas Kliniek, Vitalys, Maxima Medisch Centrum en WeightWorks

Zoektermen die naar dit artikel leiden: DATO centrum, erkend obesitascentrum, bariatrisch centrum Nederland.

Laatste inhoudelijke controle: september 2026. Tekst: Gijs Bodenstaff.