Welk centrum hoort bij jouw plaats in Friesland?
Dat Nederland twintig bariatrische centra met DATO-certificering heeft, komt door een eis uit de Richtlijn Morbide Obesitas van de NVvH. Elk centrum heeft volgens die richtlijn minimaal twee gespecialiseerde bariatrisch chirurgen nodig, die gezamenlijk meer dan tweehonderd keer per jaar opereren. Met deze volume-eis wordt de zorg samengebracht. En met resultaat: in 2024 kreeg landelijk 1,4 procent een ernstige complicatie, minder dan het Europese gemiddelde.
Toegepast op Friesland: 1 centra bedienen de 5 plaatsen in deze lijst. Een gedeelte ligt in de provincie, een ander gedeelte erbuiten. Het centrum voor jouw plaats volgt uit de regionale verwijsafspraak, niet uit de gemeente waar je woont.
Via Frisius Medisch Centrum — Leeuwarden
Dit centrum staat in Leeuwarden, dat zelf in deze lijst voorkomt. Voor die inwoners speelt reisafstand nauwelijks een rol; voor de overige plaatsen wel. In 2024 registreerde dit centrum 670 primaire bariatrische ingrepen (DATO Jaarverslag 2024). Onderstaande 5 plaatsen in Friesland vallen eronder.
| Plaats | Inwoners | Regio | Reis |
|---|---|---|---|
| Maagverkleining in Leeuwarden | 130.162 | Midden-Friesland | in de eigen plaats |
| Maagverkleining Sneek: kosten en centrum gem. Sudwest-Fryslan | 90.521 | Zuidwest-Friesland | naar Leeuwarden |
| Maagverkleining Drachten (2026) gem. Smallingerland | 57.188 | Zuidoost-Friesland | naar Leeuwarden |
| Maagverkleining Joure: kosten en centrum gem. De Fryske Marren | 52.248 | Zuidoost-Friesland | naar Leeuwarden |
| Maagverkleining vanuit Heerenveen | 51.955 | Zuidoost-Friesland | naar Leeuwarden |
De vijf grootste plaatsen in Friesland
- Maagverkleining Leeuwarden en omgeving (130.162 inwoners) — via Frisius Medisch Centrum
- Maagverkleining Sneek (2026) (90.521 inwoners) — via Frisius Medisch Centrum
- Maagverkleining Drachten (57.188 inwoners) — via Frisius Medisch Centrum
- Maagverkleining Joure (2026) (52.248 inwoners) — via Frisius Medisch Centrum
- Maagverkleining Heerenveen: kosten en centrum (51.955 inwoners) — via Frisius Medisch Centrum
De drie ingrepen
- Gastric sleeve: kosten en resultaat (buismaag) — gemiddeld 60 tot 70 procent overgewichtsverlies. Vanuit Leeuwarden: Gastric sleeve Leeuwarden en omgeving.
- Gastric bypass: werking en kosten (maagomleiding) — gemiddeld 70 tot 80 procent overgewichtsverlies. Vanuit Leeuwarden: Gastric bypass vanuit Leeuwarden.
- Mini gastric bypass: één aansluiting (omegaloop bypass) — gemiddeld 65 tot 75 procent overgewichtsverlies. Vanuit Leeuwarden: Mini gastric bypass Leeuwarden en omgeving.
In de screening weegt een multidisciplinair team af welke van de drie het beste past. Daar horen je BMI, je eetgewoontes, het medicijngebruik en andere aandoeningen bij. Een uitgesproken diabetes type 2 is vaak een reden om voor een bypass te gaan; maagzuurklachten die er al zijn, maken een sleeve juist minder geschikt.
Vergoeding en kosten in 2026
Kom je uit op een BMI van 40 of hoger, of op 35 of hoger met comorbiditeit, en heb je minimaal twee jaar een gedocumenteerd dieettraject gevolgd? Dan vergoedt de basisverzekering alle drie de ingrepen, zolang je in een DATO-centrum wordt behandeld. Je rekent dan alleen af met het eigen risico van €385. Particulier betaal je uiteenlopend van €6.000 voor een Gastric Sleeve tot €13.000 voor een Gastric Bypass.
Een naturapolis betaalt zonder contract vaak maar 70 tot 80 procent uit. Kijk dus in je polis of er voor 2026 een contract met het centrum is. Verzekeraars en kalenderjaren verschillen daarin, zelfs als het centrum binnen je provincie ligt. Zie verder de indicaties voor maagverkleining en het kostenoverzicht voor 2026.
Obesitas in cijfers
Eén op de twee Nederlandse volwassenen heeft overgewicht, 15,6 procent heeft obesitas. Dat blijkt uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024, waaraan ruim 454.000 mensen deelnamen. Het obesitascijfer schommelt per GGD-regio tussen 11,6 en 19,2 procent, en het aandeel met overgewicht per gemeente zelfs tussen 35,5 en 69,4 procent. Gemeentecijfers voor Friesland vind je via de VZinfo-kaart (RIVM).
Gratis test 20 seconden · anoniem tot je zelf doorstuurt
Doe de gratis BMI-test: kom je in aanmerking voor een maagverkleining?
Vul je lengte en gewicht in. Je ziet direct je BMI en of een maagverkleining volgens de richtlijn voor je vergoed kan worden.
- 1 Jouw uitkomst
- 2 Gratis advies
Indicatie volgens de richtlijn (NVvH; NHG-Standaard Obesitas 2025), geen medisch advies. Je arts en het bariatrisch team beslissen.
Veelgestelde vragen over bariatrie in Friesland
Hoewel de 5 plaatsen uit dit overzicht onder 1 van de twintig DATO-centra in Nederland vallen, staan die centra niet allemaal in Friesland. Een aantal ligt in een provincie ernaast. Per plaats is hierboven aangegeven om welk centrum het gaat.
Zeker, de voorwaarden zijn gelijk aan die elders in Nederland. Denk aan een BMI van 40 of meer, of 35 of meer bij comorbiditeit (bijvoorbeeld diabetes type 2, slaapapneu of hypertensie). Verder is een gedocumenteerd dieettraject van minimaal twee jaar vereist, en de behandeling vindt plaats in een DATO-gecertificeerd centrum. Je eigen risico is in 2026 €385.
In principe wel, maar in de praktijk verwijst je huisarts naar het dichtstbijzijnde DATO-centrum. Wil je naar een ander centrum, bespreek dat dan vooraf en controleer of het door jouw zorgverzekeraar is gecontracteerd voor 2026. Dat verschilt per polis en per kalenderjaar.
Opgeteld wonen er 382.074 mensen in de 5 plaatsen van deze lijst (CBS, 1 januari 2026). Pas je het landelijke percentage van 15,6 procent uit de Gezondheidsmonitor 2024 toe, dan kom je grofweg op 60.000 volwassenen met een BMI van 30 of meer. Let op: dit is een schatting met het landelijke cijfer. De precieze cijfers per gemeente vind je op de obesitaskaart van het RIVM (VZinfo).
Als je naar heel Nederland kijkt, is de Gastric Bypass de ingreep die het vaakst gebeurt, daarna volgt de Gastric Sleeve. Maar centra verschillen sterk: waar het ene overwegend bypasses uitvoert, is de mix bij een ander veel gelijker. Wil je de cijfers per centrum zien, kijk dan in het DATO Jaarverslag 2024.
Van verwijzing tot ingreep zit meestal zes tot twaalf maanden. Die tijd bestaat uit drie tot zes maanden screening door een multidisciplinair team en vier tot zes weken preoperatief leverdieet, waarna de operatie volgt. Daarna begint de nazorg van minstens vijf jaar: controles na een, drie, zes en twaalf maanden, en vervolgens één keer per jaar.
Andere provincies
- Maagverkleining regio Noord-Holland — 15 plaatsen
- Maagverkleining Zuid-Holland — 22 plaatsen
- Maagverkleining in Noord-Brabant — 14 plaatsen
- Maagverkleining regio Gelderland — 10 plaatsen
- Maagverkleining Utrecht — 10 plaatsen
- Maagverkleining Overijssel — 7 plaatsen
- Maagverkleining Limburg — 6 plaatsen
- Maagverkleining Groningen — 3 plaatsen
- Maagverkleining regio Drenthe — 3 plaatsen
- Maagverkleining in Flevoland — 3 plaatsen
- Maagverkleining Zeeland — 2 plaatsen
Maagverkleining per plaats · kennisbank bariatrie · het behandeltraject maagverkleining
Welke centra bedienen Friesland?
Deze site gaat over 6 plaatsen in Friesland. Op gemeenteniveau wonen daar samen ongeveer 429.238 mensen. Reken je met het landelijke obesitascijfer van 15.6 procent, dan is de indicatie zo'n 67.000 mensen met obesitas, als bovengrens, omdat het percentage alleen volwassenen meetelt.
Die inwoners komen terecht bij 1 verschillende DATO-centra. De meeste plaatsen uit Friesland op deze site vallen onder Frisius Medisch Centrum. dat in 2024 670 primaire ingrepen deed en daarmee plek 6 van twintig haalde. Welk centrum het best past, hangt naast afstand af van contractering door je verzekeraar en de wachttijd.
In de tabel hieronder zie je per centrum hoeveel plaatsen uit deze provincie erbij horen, samen met het operatievolume volgens het DATO Jaarverslag 2024. Ga je naar een centrum verder weg, reken dan op minstens vijf jaar nazorg, waarvan de meeste controles in het eerste jaar vallen.
| Centrum | Locatie | Ingrepen 2024 | Plaatsen uit Friesland |
|---|---|---|---|
| Frisius Medisch Centrum | Leeuwarden | 670 | 6 |
Deze sectie leunt verder op Vitalys (Rijnstate), WeightWorks, Ziekenhuis Rivierenland, Catharina Ziekenhuis, Flevoziekenhuis, Druglijn, VRT NWS/UZ Gent en het DATO Jaarverslag 2024, telkens voor zover de tekst ze noemt.
Meer plaatsen in Friesland
Het verwachte aantal inwoners met obesitas bepaalde de keuze: sinds september 2026 kwamen er 1 extra plaatsen uit Friesland bij op deze site.
| Plaats | Gemeente | Inwoners | Centrum |
|---|---|---|---|
| Maagverkleining vanuit Franeker | Waadhoeke | 47.164 | Frisius Medisch Centrum |
Bronnen
- Richtlijn Morbide Obesitas, uitgave 2023 van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH)
- DATO Jaarverslag 2024 (Stichting DICA). Bevat cijfers over centra, aantallen ingrepen en complicaties
- De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 van het CBS, de GGD-en en het RIVM
- CBS, bevolking volgens het register op 1 januari 2026
Auteur van deze pagina: Gijs Bodenstaff (update september 2026).