Afvalmedicatie of een maagverkleining?

Is medicatie een alternatief voor een operatie?

Voor sommige mensen wel, voor anderen niet. De bariatrische richtlijn kent nog altijd eigen indicatiecriteria, en chirurgie blijft aangewezen bij een BMI van 40 of hoger, of 35 met comorbiditeit. Wat in jouw situatie passend is, beoordeelt de internist.

Wat gebeurde er met het aantal operaties?

Volgens het DATO Jaarverslag daalde het totale aantal bariatrische ingrepen in 2023 licht en nam het in 2024 weer iets toe, zonder het niveau van 2022 te bereiken. De opstellers noemen zelf de mogelijke invloed van de nieuwe generatie medicatie als verklaring, naast inhaalzorg na de pandemie.

Moet ik stoppen met medicatie voor de operatie?

Dat beoordeelt je internist tijdens de screening. Meld je medicatiegebruik altijd; het beinvloedt zowel de voorbereiding als de dosering na de ingreep.

Wordt afvalmedicatie vergoed?

De vergoedingsvoorwaarden voor gewichtsreducerende medicatie verschillen en veranderen regelmatig. Controleer dat bij je zorgverzekeraar en je behandelaar; dit is geen onderdeel van de bariatrische vergoedingsroute.

Kan ik medicatie gebruiken na een maagverkleining?

Dat komt voor, bijvoorbeeld bij onvoldoende resultaat of gewichtstoename. Sinds kort registreert DATO dit gebruik ook, juist om er op termijn uitspraken over te kunnen doen.

Wat is het verschil in duurzaamheid?

Voor bariatrische chirurgie bestaat langjarige registratie tot vijf jaar na de ingreep. Voor de nieuwe generatie medicatie is die Nederlandse langetermijndata nog in opbouw. Dat verschil in bewijslast is relevant bij je afweging.

De context: obesitas en zorg in Nederland

De helft van de Nederlandse volwassenen heeft overgewicht en 15,6 procent obesitas, blijkt uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 waaraan ruim 454.000 mensen meededen. De verschillen tussen regio's zijn groot: per GGD-regio varieert obesitas van 11,6 tot 19,2 procent, en per gemeente loopt het overgewichtspercentage uiteen van 35,5 tot 69,4 procent.

Slechts een klein deel van deze groep komt in aanmerking voor een operatie. De drempel die de NVvH-richtlijn hanteert: een BMI vanaf 40, of vanaf 35 samen met een aandoening als obstructief slaapapneu, diabetes type 2, ernstige artrose of hypertensie. Ook is een conservatief traject van ten minste twee jaar vereist, en dat moet gedocumenteerd zijn. Een bariatrische operatie staat dus aan het eind van de rit, niet aan het begin, en vindt plaats in twintig gespecialiseerde centra.

Kerncijfers om bij de hand te houden

Wat je zelf kunt doen

Ga eerst naar je huisarts en zeg duidelijk dat je een verwijzing wilt naar een bariatrisch of obesitascentrum. Vraag je alleen om een verwijzing naar interne geneeskunde, dan beland je op een verkeerde poli en ben je weken kwijt. Zorg dat je bij het eerste gesprek kunt laten zien welk conservatief traject je hebt gevolgd: verwijzingen naar de dietist, leefstijlprogramma's en het verloop van je gewicht in de afgelopen jaren. Daar gaat het bij de meeste aanvragen mis.

Controleer daarnaast voor je begint of het centrum voor dit kalenderjaar door jouw zorgverzekeraar is gecontracteerd. Dat verschilt per polis en wisselt per jaar. Zonder contract vergoedt een naturapolis vaak maar 70 tot 80 procent, en op een traject van rond de tienduizend euro loopt dat verschil snel op tot duizenden euro's.

Verantwoording van de cijfers

Wat je in dit artikel aan cijfers leest, gaat altijd terug op een openbare bron. Over overgewicht en obesitas onder de bevolking: de Gezondheidsmonitor 2024 voor Volwassenen en Ouderen, op basis van meer dan 454.000 ingevulde vragenlijsten. Over aantallen ingrepen, complicaties in procenten en uitkomsten per centrum: het jaarverslag 2024 van DATO, uitgegeven door Stichting DICA en openbaar in te zien per centrum. Over indicatiecriteria en behandeltraject: de NVvH-Richtlijn Morbide Obesitas van 2023.

Waar kun je terecht?

Er zijn in Nederland twintig bariatrische centra met een DATO-certificering. Het centrum voor jouw woonplaats wordt bepaald door de verwijsafspraak in je regio. Enkele voorbeelden:

• Maagverkleining Amsterdam: kosten en centrum — via OLVG
• Maagverkleining in Rotterdam — via Maasstad Ziekenhuis
• Den Haag en omstreken: maagverkleining | centrum: Nederlandse Obesitas Kliniek Den Haag
• Een maagverkleining in Utrecht, behandeling bij St. Antonius Ziekenhuis
• Maagverkleining Eindhoven — via Catharina Ziekenhuis
• Maagverkleining Groningen (2026) — via Frisius Medisch Centrum

Maagverkleining bij jou in de buurt.

Verder lezen

• Maagverkleining indicaties
• Endoscopische maagverkleining
• Maagverkleining kosten en vergoeding

Andere vragen over maagverkleining

• Slaapapneu en maagverkleining: uitleg
• Zwanger na maagverkleining (gids)
• Alcohol na maagverkleining
• Maagverkleining boven de 60: uitleg
• Maagverkleining bij kinderen en jongeren (gids)

Vergoeding en voorwaarden in de praktijk

Vitalys, de obesitaskliniek van Rijnstate, biedt afvalmedicatie alleen aan in combinatie met leefstijlbegeleiding. Voor vergoeding van injecties, met uitzondering van Mounjaro, noemt de kliniek een BMI van 35 of hoger met een bijkomende aandoening. Wie na twee jaar Mounjaro wil voortzetten, kan een pakket van zes maanden afnemen voor 450 euro. Ozempic biedt Vitalys niet aan, omdat dat diabetesmedicatie is.

Wie met een gecombineerde leefstijlinterventie al meer dan tien procent afvalt, komt bij Vitalys niet meer in aanmerking voor medicatie. En helpt de medicatie onvoldoende, dan kun je alsnog een maagverkleining krijgen als je aan de criteria voldoet.

Stoppen met medicatie kan leiden tot weer aankomen; daarom bouwen centra af onder begeleiding. De Nederlandse Obesitas Kliniek is met de maagballon gestopt omdat medicatie volgens hen effectiever is.

Voor zover in de tekst genoemd, zijn bij deze sectie ook deze bronnen gebruikt: Vitalys (Rijnstate), Flevoziekenhuis, Ziekenhuis Rivierenland, Catharina Ziekenhuis, WeightWorks, Druglijn, VRT NWS/UZ Gent en het DATO Jaarverslag 2024.

Bronnen

• De NVvH (Nederlandse Vereniging voor Heelkunde): Richtlijn Morbide Obesitas, versie 2023
• Stichting DICA, DATO Jaarverslag 2024: cijfers over centra, volumes, complicaties en uitkomsten
• RIVM, CBS en GGD-en: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024
• Uitleg die Nederlandse bariatrische centra hun patienten geven: WeightWorks, Vitalys, Nederlandse Obesitas Kliniek en Maxima Medisch Centrum

Zoektermen die naar dit artikel leiden: GLP-1 of maagverkleining, afvalmedicatie vergelijking, alternatief voor operatie.

Geschreven door: Gijs Bodenstaff. Inhoud voor het laatst nagekeken: september 2026.