Bij een maagverkleining in Apeldoorn-Zuid begint het verhaal bij de cijfers. 21,3% van de volwassen bewoners heeft obesitas, tegenover 17,1% in Apeldoorn en 16,7% in Nederland. Dat zijn naar schatting 3.200 volwassenen. Die getallen komen uit de Gezondheidsmonitor 2024, samengesteld door de GGD’en, het RIVM en het CBS. Je vindt hier de wijkcijfers en de verschillen tussen de 7 buurten, wanneer een operatie aan de orde is en antwoorden op veelgestelde vragen. Ga voor meer informatie naar maagverkleining in Apeldoorn, de voorwaarden voor een maagverkleining of de kosten en vergoeding.
Obesitas bij volwassenen in Apeldoorn-Zuid
Op ongeveer 15.000 volwassen inwoners komen in Apeldoorn-Zuid naar schatting 3.200 mensen met obesitas. Kijk je naar aantallen, dan is dat plaats 51 van de duizend wijken met de meeste volwassenen met obesitas. Het percentage van 21,3% is een schatting met een 95%-marge van 19,8 tot 22,1%. Kortom: zelfs aan de onderkant van de marge zit de wijk nog boven het landelijke cijfer; toeval is het dus niet.
Naar percentage gemeten staat Apeldoorn-Zuid op nummer 266 van de 3.207 Nederlandse wijken met een cijfer. Dat wil zeggen dat ongeveer 8% van de wijken hoger uitkomt. De gemeente Apeldoorn telt naar schatting 23.500 volwassenen met obesitas, en ongeveer 13,8% daarvan woont in Apeldoorn-Zuid.
Vergeleken met Apeldoorn en Nederland
| Indicator | Apeldoorn-Zuid | Apeldoorn | Nederland |
|---|---|---|---|
| Obesitas (BMI 30+) | 21,3% | 17,1% | 16,7% |
| Overgewicht (BMI 25+) | 57,1% | 52,8% | 51,6% |
| Ervaart gezondheid als goed | 68,3% | 73,5% | 72,8% |
| Eén of meer langdurige aandoeningen | 37,9% | 35,7% | 34,9% |
| Voldoet aan de beweegrichtlijn | 48,5% | 50,5% | 48,3% |
| Sport wekelijks | 47,7% | 54,1% | 54,9% |
| Rookt | 22,1% | 16,7% | 17,2% |
| Drinkt overmatig | 5,8% | 5,5% | 5,8% |
| Moeite met rondkomen | 19,6% | 14,3% | 15,3% |
| (Heel) veel stress | 22,7% | 19,6% | 20,5% |
| Eenzaam | 50,7% | 44,9% | 47,2% |
Gewicht is niet het enige waarin Apeldoorn-Zuid afwijkt van het landelijke gemiddelde. Er wordt minder wekelijks gesport dan landelijk: 47,7% tegen 54,9%. Er wordt vaker gerookt dan landelijk (22,1% tegenover 17,2%). Minder inwoners ervaren hun gezondheid als goed dan in heel Nederland: 68,3%, tegen 72,8% landelijk. Deze punten hangen in studies vaak samen met overgewicht. Ze beschrijven Apeldoorn-Zuid als groep en zeggen niets over individuele bewoners.
Hoe obesitas in Apeldoorn-Zuid veranderde sinds 2020
Sinds 2020 is het aandeel in Apeldoorn-Zuid gestegen: van 19,5% naar 21,3% van de volwassenen. Het landelijke cijfer ging van 15,6% naar 16,7%. Let op: een kleine verschuiving kan binnen de marge vallen. Het is dan een aanwijzing, geen harde verandering.
De buurten van Apeldoorn-Zuid vergeleken
Apeldoorn-Zuid heeft 7 buurten met een cijfer. Bovenaan staat Staatsliedenkwartier (24,2%), onderaan Malkenschoten (15,0%): een verschil van 9,2 procentpunt. Buurtcijfers hebben een ruimere marge dan het wijkcijfer, dus kijk naar de bandbreedte.
zeker boven het landelijke cijfer overige gebieden landelijk cijfer 16,7% 95%-bandbreedte
- Staatsliedenkwartier24,2% (marge 21,1 tot 25,5%), duidelijk boven landelijk
- Componistenkwartier22,1% (marge 19,8 tot 23,5%), duidelijk boven landelijk
- Vogelkwartier22,0% (marge 19,7 tot 23,5%), duidelijk boven landelijk
- Rivierenkwartier21,8% (marge 19,3 tot 23,7%), duidelijk boven landelijk
- Brummelhof18,0% (marge 15,6 tot 19,6%)
- Kayersmolen-Noord18,0% (marge 13,9 tot 22,2%)
- Malkenschoten15,0% (marge 9,3 tot 20,3%)
| Buurt | Postcode | Inwoners | Obesitas | 95%-marge |
|---|---|---|---|---|
| Staatsliedenkwartier | 7331 | 2.960 | 24,2% | 21,1–25,5 |
| Componistenkwartier | 7333 | 3.555 | 22,1% | 19,8–23,5 |
| Vogelkwartier | 7331 | 4.950 | 22,0% | 19,7–23,5 |
| Rivierenkwartier | 7333 | 2.755 | 21,8% | 19,3–23,7 |
| Brummelhof | 7331 | 3.430 | 18,0% | 15,6–19,6 |
| Kayersmolen-Noord | 7332 | 565 | 18,0% | 13,9–22,2 |
| Malkenschoten | 7333 | 225 | 15,0% | 9,3–20,3 |
De bewoners van Apeldoorn-Zuid
Volgens het CBS wonen er 18.555 mensen in Apeldoorn-Zuid, in 9.110 huishoudens. 14,7% is jonger dan 15 jaar, 18,9% is 65 of ouder. In 43,1% van de huishoudens woont één persoon. Het CBS typeert de wijk als sterk stedelijk, met 2.985 inwoners per vierkante kilometer.
| Kenmerk | Apeldoorn-Zuid | Apeldoorn |
|---|---|---|
| Inwoners | 18.555 | 168.211 |
| 65 jaar of ouder | 18,9% | 22,2% |
| Eenpersoonshuishoudens | 43,1% | 37,4% |
| Afstand tot huisartsenpraktijk | 0,8 km | 0,9 km |
| Afstand tot grote supermarkt | 0,5 km | 0,9 km |
Alles start bij de huisarts: zonder diens verwijzing volgt geen vergoeding. Gemiddeld ligt de dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk 0,8 km van een woning in Apeldoorn-Zuid, niet verder dan gemiddeld in Apeldoorn (0,9 km).
Apeldoorn-Zuid binnen Apeldoorn
Van de 16 wijken in Apeldoorn staat Apeldoorn-Zuid op plaats 1 als het gaat om het percentage obesitas. De gemeente als geheel komt uit op 17,1%, vergelijkbaar met het landelijke cijfer.
| Wijk | Plaats in gemeente | Obesitas | Moeite met rondkomen | Naar de pagina |
|---|---|---|---|---|
| Zuid | 1 | 21,3% | 19,6% | deze pagina |
| Zuidoost | 2 | 20,6% | 15,7% | Maagverkleining Apeldoorn-Zuidoost |
| Noordoost | 3 | 18,1% | 16,3% | Maagverkleining Apeldoorn-Noordoost |
| Centrum | 4 | 17,1% | 20,2% | – |
| Zuidwest | 5 | 15,8% | 12,2% | Maagverkleining Apeldoorn-Zuidwest |
Maagverkleining vanuit Apeldoorn-Zuid: wat komt erbij kijken?
Voor wie is een operatie bedoeld?
Obesitas alleen is niet genoeg voor een operatie. In Apeldoorn-Zuid heeft 21,3% van de volwassenen een BMI van 30 of hoger, terwijl de NVvH-richtlijn voor een maagverkleining uitgaat van een BMI van 40 of hoger, of 35 of hoger met een aandoening die met je gewicht samenhangt, zoals diabetes type 2, slaapapneu of hoge bloeddruk. Daarbij ben je 18 jaar of ouder en heb je aantoonbaar geprobeerd zonder operatie af te vallen. Van de naar schatting 3.200 volwassenen met obesitas in Apeldoorn-Zuid voldoet daarom maar een deel; de Gezondheidsmonitor maakt boven een BMI van 30 geen onderscheid.
Welke operaties bestaan er?
- Gastric sleeve vanuit Apeldoorn: de maag wordt verkleind tot een smalle buis; aan de darm verandert niets.
- Gastric bypass vanuit Apeldoorn: de chirurg maakt een klein maagzakje en legt de darm om.
- Mini gastric bypass vanuit Apeldoorn: een langere maagbuis die op één plek aan de dunne darm vastzit.
Welke ingreep past bij een inwoner van Apeldoorn-Zuid, beslist het behandelteam samen met jou. Bij diabetes type 2 en bij maagzuurklachten ligt een bypass meer voor de hand; een sleeve is technisch eenvoudiger en korter.
Van verwijzing tot nazorg
- Huisarts: je vraagt een verwijzing naar een bariatrisch centrum, voor de meeste inwoners van Apeldoorn-Zuid op ongeveer 0,8 km.
- Screening: een internist, psycholoog en diëtist kijken in het centrum of een operatie voor jou verantwoord is.
- Voorbereiding: stoppen met roken, niet zwaarder worden en anders gaan eten.
- Operatie: onder narcose, als kijkoperatie, met een duur van 45 tot 120 minuten.
- Nazorg: vijf jaar of langer controles, en vitamines voor de rest van je leven.
Wat mensen in Apeldoorn-Zuid vaak vragen over een maagverkleining
21,3% van de volwassenen in Apeldoorn-Zuid heeft een BMI van 30 of hoger, met een marge van 19,8 tot 22,1%. Op de naar schatting 15.000 volwassen inwoners zijn dat er ongeveer 3.200. Overgewicht (BMI 25+) heeft 57,1%.
In Staatsliedenkwartier, met 24,2% (marge 21,1 tot 25,5%). Het laagste aandeel heeft Malkenschoten met 15,0%. Buurtcijfers zijn schattingen met een ruimere marge dan het wijkcijfer.
De dichtstbijzijnde huisarts zit gemiddeld 0,8 km ver, over de weg gemeten (bron: CBS). Je hebt die huisarts of een specialist nodig voor de verwijzing; zonder verwijzing geen vergoede maagverkleining.
Ja. De vergoeding hangt niet af van je woonplaats maar van de medische indicatie en een verwijzing; dan zit een maagverkleining in het basispakket. Je eigen risico betaal je zelf, in 2026 is dat €385. Heb je een naturapolis, kies dan een gecontracteerd centrum, anders krijg je vaak maar een deel vergoed.
Of je nu in Apeldoorn-Zuid woont of ergens anders: na de operatie is je maag kleiner, dus je zit sneller vol. Ook veranderen je darmhormonen, waardoor je minder honger hebt. Bij een bypass wordt bovendien een deel van de darm omgeleid; dat versterkt het effect op je gewicht en je bloedsuiker. Zie het als hulpmiddel: wat je daarna eet, bepaalt het resultaat.
Voor inwoners van Apeldoorn-Zuid geldt hetzelfde als elders: bij de meeste mensen houdt het gewichtsverlies tot ongeveer tien jaar goed stand; over de periode daarna zijn minder gegevens. Een deel komt na vijf tot tien jaar geleidelijk weer aan, vaak door veranderend eetgedrag. Opnieuw afvallen lukt vaak wel, maar vraagt meer focus.
Ook vanuit Apeldoorn-Zuid geldt: dat gebeurt, meestal tijdelijk tijdens het herstel. De eerste weken zijn zwaar door pijn, misselijkheid, weinig eetlust en een andere smaak. Harde landelijke cijfers over spijt zijn er niet. Bespreek twijfels met je behandelteam, want ze horen bij het traject.
Voor Apeldoorn-Zuid en de rest van Nederland: bij ernstig overgewicht geeft een maagverkleining de beste resultaten van alle behandelingen, op korte en op lange termijn. Na een bypass verbetert diabetes type 2 vaak al voordat het gewichtsverlies goed op gang is; veel mensen hebben daarna minder of geen diabetesmedicatie nodig. Voor- en nadelen samen staan bij de voordelen en nadelen op een rij.
Kort samengevat voor Apeldoorn-Zuid: bij een sleeve haalt de chirurg ongeveer 75 tot 80 procent van de maag weg; de darm blijft zoals hij is. Bij een bypass komt er een klein maagzakje dat direct op de dunne darm wordt aangesloten. In de eerste twee jaar val je met een bypass gemiddeld meer af: circa 30 tegen 20 procent van je lichaamsgewicht. Meer bij sleeve of bypass kiezen.
Dit geldt in Apeldoorn-Zuid net als overal: een maagomleiding: de chirurg maakt een klein maagzakje van ongeveer 30 milliliter en sluit dat rechtstreeks aan op de dunne darm. Je eet daardoor kleinere porties en neemt minder calorieën op. De ingreep duurt 90 tot 120 minuten en daarna slik je levenslang vitamines.
Bronnen en methode
- Tabel 50150NED, Gezondheid per wijk en buurt (indeling 2024), van RIVM, CBS en GGD'en, verschenen op 18-11-2025. Opgehaald op 21 september 2026 via RIVM StatLine en de open-data-API.
- GGD'en, CBS en RIVM, Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024; uitleg over de opzet staat op VZinfo.nl.
- Richtlijn Morbide Obesitas, Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH), 2023: indicatiecriteria.
- Inwoners, leeftijdsopbouw, huishoudens, stedelijkheid en afstanden tot voorzieningen: CBS, Kerncijfers wijken en buurten 2024 (tabel 85984NED), opgehaald 21 september 2026.
- Aantallen volwassenen met obesitas zijn afgeronde schattingen. Rekenwijze: percentage obesitas keer het aantal inwoners van 18 jaar en ouder; dat aantal is benaderd door van alle inwoners de 0- tot 15-jarigen en drie tiende van de 15- tot 25-jarigen af te trekken.
Cijfernoot. Definities: obesitas is een BMI vanaf 30, overgewicht een BMI vanaf 25, gemeten bij volwassenen (18+). Zelf opgegeven lengte en gewicht leiden meestal tot een lichte onderschatting. Gemeente-, wijk- en buurtcijfers zijn modelschattingen van het RIVM: een kleine-gebiedsschatting op basis van de enquête en registerkenmerken, met bij elk getal een 95%-marge. Voor heel Nederland is het 16,7% (2024) en 15,6% (2020). Waar we zelf rekenen of schatten, staat dat erbij.