Een maagverkleining in Winschoten is voor meer mensen een reële vraag dan je misschien denkt. In de wijk heeft 23,5% van de volwassenen obesitas. Voor de hele gemeente Oldambt ligt dat op 23,6%, voor Nederland op 16,7%. Omgerekend gaat het om ongeveer 3.700 volwassenen in Winschoten. De cijfers komen uit de Gezondheidsmonitor 2024, een onderzoek van GGD’en, RIVM en CBS. Op deze pagina vind je de wijkcijfers, uitgesplitst naar 9 buurten, de voorwaarden voor een operatie en antwoorden op vragen die vaak terugkomen. Achtergrond vind je bij obesitas per gemeente in Nederland, de kosten en vergoeding en de voorwaarden voor een maagverkleining.
Hoeveel volwassenen in Winschoten obesitas hebben
Winschoten telt naar schatting 15.500 volwassenen, van wie ongeveer 3.700 obesitas hebben. In de ranglijst van duizend wijken met de meeste volwassenen met obesitas komt Winschoten daarmee op plaats 36. Rond het percentage van 23,5% ligt een 95%-marge van 21,6 tot 26,1%; ook de laagste waarde in die marge is hoger dan landelijk, dus het verschil is geen toeval.
Kijk je alleen naar het percentage, dan staat Winschoten op plaats 114 van de 3.207 Nederlandse wijken met een cijfer: ongeveer 4% van de wijken heeft een hoger aandeel. In heel Oldambt hebben naar schatting 7.800 volwassenen obesitas; ongeveer 47,3% van hen woont in Winschoten.
Vergelijking met Oldambt en heel Nederland
| Indicator | Winschoten | Oldambt | Nederland |
|---|---|---|---|
| Obesitas (BMI 30+) | 23,5% | 23,6% | 16,7% |
| Overgewicht (BMI 25+) | 62,6% | 62,3% | 51,6% |
| Ervaart gezondheid als goed | 67,3% | 67,7% | 72,8% |
| Eén of meer langdurige aandoeningen | 40,1% | 40,4% | 34,9% |
| Voldoet aan de beweegrichtlijn | 43,1% | 42,3% | 48,3% |
| Sport wekelijks | 43,8% | 43,3% | 54,9% |
| Rookt | 20,0% | 18,9% | 17,2% |
| Drinkt overmatig | 5,2% | 6,0% | 5,8% |
| Moeite met rondkomen | 18,0% | 16,8% | 15,3% |
| (Heel) veel stress | 19,6% | 18,9% | 20,5% |
| Eenzaam | 51,5% | 50,7% | 47,2% |
Op meer gezondheidsthema’s dan alleen gewicht wijkt Winschoten af van heel Nederland. Er wordt minder wekelijks gesport dan landelijk (43,8% tegenover 54,9%). Minder inwoners ervaren hun gezondheid als goed dan landelijk: 67,3% tegen 72,8%. Meer inwoners hebben een of meer langdurige aandoeningen dan landelijk: 40,1% tegen 34,9%. Zulke kenmerken gaan in onderzoek vaak samen met overgewicht. Over afzonderlijke bewoners van Winschoten zeggen ze niets.
Verandering tussen 2020 en 2024
Tussen 2020 en 2024 is het percentage volwassenen met obesitas in Winschoten vrijwel gelijk gebleven (23,5% in 2020, 23,5% in 2024). Voor Nederland was dat 15,6% en 16,7%. Omdat het schattingen zijn, zegt een klein verschil vooral iets over de richting en niet over een vaststaande verandering.
Winschoten per buurt bekeken
Voor 9 buurten in Winschoten is een schatting beschikbaar. Winschoten-Bomenbuurt komt het hoogst uit met 27,4%, Winschoten-Grintweg het laagst met 16,1%. Dat scheelt 11,3 procentpunt. Houd er rekening mee dat een buurtschatting onzekerder is dan het cijfer voor de hele wijk.
ook ondergrens hoger dan Nederland niet duidelijk hoger lijn: landelijk 16,7% bandbreedte 95%
- Winschoten-Bomenbuurt27,4% (marge 24,1 tot 32,4%), duidelijk boven landelijk
- Zeeheldenbuurt26,7% (marge 22,8 tot 29,1%), duidelijk boven landelijk
- Winschoten-Noord24,6% (marge 20,8 tot 27,1%), duidelijk boven landelijk
- Winschoten-Zuid24,5% (marge 22,1 tot 28,0%), duidelijk boven landelijk
- Winschoten-Centrum22,7% (marge 20,3 tot 26,9%), duidelijk boven landelijk
- Winschoten-industriegebied20,8% (marge 15,7 tot 25,7%)
- Verspreide huizen Winschoten17,9% (marge 12,5 tot 20,2%)
- Winschoten-Sint Vitusholt-Lanengebied16,5% (marge 12,7 tot 20,2%)
- Winschoten-Grintweg16,1% (marge 13,3 tot 19,0%)
| Buurt | Postcode | Inwoners | Obesitas | 95%-marge |
|---|---|---|---|---|
| Winschoten-Bomenbuurt | 9674 | 2.305 | 27,4% | 24,1–32,4 |
| Zeeheldenbuurt | 9675 | 2.685 | 26,7% | 22,8–29,1 |
| Winschoten-Noord | 9675 | 3.145 | 24,6% | 20,8–27,1 |
| Winschoten-Zuid | 9673 | 3.130 | 24,5% | 22,1–28,0 |
| Winschoten-Centrum | 9671 | 4.500 | 22,7% | 20,3–26,9 |
| Winschoten-industriegebied | 9672 | 355 | 20,8% | 15,7–25,7 |
| Verspreide huizen Winschoten | 9685 | 705 | 17,9% | 12,5–20,2 |
| Winschoten-Sint Vitusholt-Lanengebied | 9674 | 610 | 16,5% | 12,7–20,2 |
| Winschoten-Grintweg | 9675 | 1.200 | 16,1% | 13,3–19,0 |
Wie er in Winschoten woont
Het inwonertal van Winschoten is 18.750, het aantal huishoudens 9.285. 13,1% is jonger dan 15 jaar, 26,7% is 65 of ouder. Van de huishoudens bestaat 43,3% uit één persoon. Volgens het CBS is de wijk matig stedelijk, met 934 inwoners per km².
| Kenmerk | Winschoten | Oldambt |
|---|---|---|
| Inwoners | 18.750 | 39.405 |
| 65 jaar of ouder | 26,7% | 25,9% |
| Eenpersoonshuishoudens | 43,3% | 38,6% |
| Afstand tot huisartsenpraktijk | 1,2 km | 1,6 km |
| Afstand tot grote supermarkt | 0,9 km | 1,3 km |
Voor vergoeding heb je een verwijzing nodig, en die vraag je bij de huisarts. Vanuit Winschoten reis je gemiddeld 1,2 km naar de dichtstbijzijnde praktijk. Dat is niet verder dan gemiddeld in Oldambt, waar het 1,6 km is. Bij een oudere bevolking als hier speelt leeftijd mee: centra nemen vaak 18 tot en met 70 jaar als uitgangspunt en wegen daarboven de risico’s zwaarder.
Winschoten binnen Oldambt
In Oldambt zijn er 11 wijken met een cijfer; op aandeel obesitas staat Winschoten daarvan op plaats 7. Over de hele gemeente is het 23,6%, hoger dan het Nederlandse cijfer.
| Wijk | Plaats in gemeente | Obesitas | Moeite met rondkomen | Naar de pagina |
|---|---|---|---|---|
| Nieuweschans | 5 | 26,0% | 23,6% | – |
| Nieuwolda | 6 | 23,8% | 16,6% | – |
| Winschoten | 7 | 23,5% | 18,0% | deze pagina |
| Scheemda-Heiligerlee | 8 | 22,0% | 13,6% | – |
| Midwolda | 9 | 21,9% | 13,1% | – |
Maagverkleining vanuit Winschoten: wat komt erbij kijken?
De voorwaarden voor een operatie
Voor een maagverkleining ligt de grens hoger dan de obesitasgrens van BMI 30, die in Winschoten geldt voor 23,5% van de volwassenen. De Nederlandse Vereniging voor Heelkunde hanteert in haar richtlijn een BMI van 40 of hoger, of 35 of hoger bij een aandoening die met je gewicht samenhangt, zoals diabetes type 2, slaapapneu of hoge bloeddruk. Je bent bovendien minstens 18 jaar en hebt aantoonbaar geprobeerd zonder operatie af te vallen. Omdat de Gezondheidsmonitor de groep boven BMI 30 niet opsplitst, voldoet maar een onbekend deel van de ongeveer 3.700 volwassenen met obesitas in Winschoten aan deze eisen.
Welke soorten operaties zijn er?
- De gastric sleeve (buismaag): van de maag blijft een smalle buis over en de darm wordt niet omgelegd.
- De gastric bypass (maagomleiding): een klein maagzakje met een omleiding van de darm.
- De mini gastric bypass: een langere maagbuis die op één plek aan de dunne darm vastzit.
Het behandelteam bepaalt samen met jou welke operatie past. Een sleeve is technisch eenvoudiger en korter; bij diabetes type 2 of maagzuurklachten ligt een bypass eerder voor de hand.
De route naar een operatie
- Huisarts: de huisarts verwijst je naar een bariatrisch centrum; vanuit Winschoten is de praktijk gemiddeld 1,2 km weg.
- Screening: in het bariatrisch centrum bekijken een internist, een psycholoog en een diëtist of een operatie verantwoord is.
- Voorbereiding: je stopt met roken, komt niet aan en past je eten aan.
- Operatie: onder narcose, als kijkoperatie, met een duur van 45 tot 120 minuten.
- Nazorg: vijf jaar of langer controles, en vitamines voor de rest van je leven.
Maagverkleining in Winschoten: veelgestelde vragen
Ongeveer 3.700 volwassenen: 23,5% van de circa 15.500 volwassen inwoners van Winschoten. De marge loopt van 21,6 tot 26,1%. Overgewicht (BMI 25 of hoger) komt voor bij 62,6%.
In Winschoten-Bomenbuurt, met 27,4% (marge 24,1 tot 32,4%). Het laagste aandeel heeft Winschoten-Grintweg met 16,1%. Buurtcijfers zijn schattingen met een ruimere marge dan het wijkcijfer.
Gemiddeld 1,2 km over de weg tot de dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk, volgens het CBS. Dat is relevant, want voor een vergoede maagverkleining heb je altijd een verwijzing van je huisarts of een specialist nodig.
Ja, net als overal in Nederland. Met een medische indicatie en een verwijzing valt een maagverkleining onder het basispakket en betaal je alleen je eigen risico (€385 in 2026). Kies wel een centrum met een contract bij je zorgverzekeraar; met een naturapolis wordt anders vaak maar een deel vergoed.
Kort samengevat voor Winschoten: een gecombineerde leefstijlinterventie, medicatie of een maagballon. Een maagballon is geen operatie en wordt na zes tot twaalf maanden verwijderd; hij wordt vrijwel nooit vergoed. De maagband wordt bijna niet meer geplaatst omdat de langetermijnresultaten tegenvielen. Zie ook de maagballon.
Dit geldt in Winschoten net als overal: een bypass vermindert refluxklachten meestal; een sleeve kan ze verergeren. Daarom zijn bestaande ernstige maagzuurklachten een argument tegen een sleeve. Het behandelteam neemt dat mee in de keuze.
Voor wie in Winschoten woont, is het antwoord hetzelfde als elders: bij de centra zelf, op hun voorlichtingsavonden, en bij de patiëntenvereniging Bariatrie Groep Nederland, die lotgenotencontact biedt. Ervaringsverhalen zijn vaak positief over het gewichtsverlies en noemen tegelijk een zware eerste periode. Een overzicht staat bij ervaringen met een maagverkleining.
Of je nu in Winschoten woont of ergens anders: alleen bij hoge uitzondering. Dat gebeurt in een gespecialiseerd centrum en binnen strikte protocollen; de gangbare ondergrens is achttien jaar. Daar gaat een intensief traject aan vooraf met leefstijlbegeleiding, diëtist en psycholoog. Begin bij de huisarts of de kinderarts.
Voor inwoners van Winschoten geldt hetzelfde als elders: zonder vergoeding kost een traject in Nederland ruwweg €7.000 tot €11.000. Met vergoeding betaal je alleen je eigen risico. De speciale vitamines die je na de operatie levenslang slikt, betaal je in beide gevallen zelf: ongeveer €10 tot €15 per maand. Meer in het overzicht van wat een maagverkleining kost.
Ook vanuit Winschoten geldt: bij ernstig overgewicht geeft een maagverkleining de beste resultaten van alle behandelingen, op korte en op lange termijn. Na een bypass verbetert diabetes type 2 vaak al voordat het gewichtsverlies goed op gang is; veel mensen hebben daarna minder of geen diabetesmedicatie nodig. Voor- en nadelen samen staan bij de voordelen en nadelen op een rij.
Bronnen en methode
- Gezondheid per wijk en buurt (tabel 50150NED, indeling 2024). Uitgevers: RIVM, CBS en GGD'en, 18-11-2025. Gegevens opgevraagd op 21 september 2026 met de open-data-API; ook in te zien via RIVM StatLine.
- De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 (GGD'en, CBS, RIVM), met een toelichting op VZinfo.nl.
- De indicatiecriteria komen uit de Richtlijn Morbide Obesitas van de NVvH (2023).
- Inwoners, leeftijdsopbouw, huishoudens, stedelijkheid en afstanden tot voorzieningen: CBS, Kerncijfers wijken en buurten 2024 (tabel 85984NED), opgehaald 21 september 2026.
- Aantallen volwassenen met obesitas zijn afgeronde schattingen. Rekenwijze: percentage obesitas keer het aantal inwoners van 18 jaar en ouder; dat aantal is benaderd door van alle inwoners de 0- tot 15-jarigen en drie tiende van de 15- tot 25-jarigen af te trekken.
Cijfernoot. Een BMI van 30 of hoger heet obesitas, een BMI van 25 of hoger overgewicht; het gaat om volwassenen van 18 jaar en ouder. Lengte en gewicht zijn door de deelnemers zelf opgegeven, wat het werkelijke aandeel meestal iets onderschat. Gemeente-, wijk- en buurtcijfers zijn modelschattingen van het RIVM: een kleine-gebiedsschatting op basis van de enquête en registerkenmerken, met bij elk getal een 95%-marge. In 2024 had 16,7% van de Nederlandse volwassenen obesitas, in 2020 15,6%. Is een getal een eigen berekening of schatting, dan vermelden we dat.