Bij een maagverkleining in Schaesberg begint het verhaal bij de cijfers. 20,8% van de volwassen bewoners heeft obesitas, tegenover 21,1% in Landgraaf en 16,7% in Nederland. Dat zijn naar schatting 2.800 volwassenen. Die getallen komen uit de Gezondheidsmonitor 2024, samengesteld door de GGD’en, het RIVM en het CBS. Je vindt hier de wijkcijfers en de verschillen tussen de 12 buurten, wanneer een operatie aan de orde is en antwoorden op veelgestelde vragen. Ga voor meer informatie naar maagverkleining in Landgraaf, de voorwaarden voor een maagverkleining of de kosten en vergoeding.
Wat de cijfers over Schaesberg zeggen
Op ongeveer 13.500 volwassen inwoners komen in Schaesberg naar schatting 2.800 mensen met obesitas. Kijk je naar aantallen, dan is dat plaats 72 van de duizend wijken met de meeste volwassenen met obesitas. Het percentage van 20,8% is een schatting met een 95%-marge van 19,7 tot 22,3%. Kortom: de ondergrens ligt al boven het cijfer voor heel Nederland, dus dit verschil is geen toeval.
Op basis van alleen het percentage komt Schaesberg uit op plaats 318 van 3.207 wijken met een cijfer. Ongeveer 10% van de wijken scoort hoger. Voor heel Landgraaf gaat het om naar schatting 6.600 volwassenen met obesitas, van wie ongeveer 42,1% in Schaesberg woont.
Hoe Schaesberg zich verhoudt tot Landgraaf en Nederland
| Indicator | Schaesberg | Landgraaf | Nederland |
|---|---|---|---|
| Obesitas (BMI 30+) | 20,8% | 21,1% | 16,7% |
| Overgewicht (BMI 25+) | 59,8% | 60,6% | 51,6% |
| Ervaart gezondheid als goed | 65,2% | 65,2% | 72,8% |
| Eén of meer langdurige aandoeningen | 42,9% | 43,1% | 34,9% |
| Voldoet aan de beweegrichtlijn | 37,4% | 36,4% | 48,3% |
| Sport wekelijks | 46,7% | 46,4% | 54,9% |
| Rookt | 17,8% | 18,2% | 17,2% |
| Drinkt overmatig | 4,7% | 4,9% | 5,8% |
| Moeite met rondkomen | 13,9% | 14,0% | 15,3% |
| (Heel) veel stress | 19,1% | 18,8% | 20,5% |
| Eenzaam | 50,1% | 50,0% | 47,2% |
Op meer gezondheidsthema’s dan alleen gewicht wijkt Schaesberg af van heel Nederland. Minder volwassenen halen de beweegrichtlijn dan landelijk: 37,4% tegen 48,3%. Er wordt minder wekelijks gesport dan landelijk: 46,7% tegen 54,9%. Meer inwoners hebben een of meer langdurige aandoeningen dan landelijk: 42,9% tegen 34,9%. Deze punten hangen in studies vaak samen met overgewicht. Ze beschrijven Schaesberg als groep en zeggen niets over individuele bewoners.
Van 2020 naar 2024
In 2020 had 20,2% van de volwassenen in Schaesberg obesitas, in 2024 was dat 20,8%. Het aandeel is dus gestegen. Landelijk ging het van 15,6% naar 16,7%. Let op: een kleine verschuiving kan binnen de marge vallen. Het is dan een aanwijzing, geen harde verandering.
De buurten van Schaesberg vergeleken
Schaesberg bestaat uit 12 buurten met een schatting. Het hoogste aandeel heeft Achter de Haesen met 27,0%, het laagste Heistraat met 13,8%, een verschil van 13,2 procentpunt. Een schatting voor een buurt in Schaesberg is onzekerder dan het wijkcijfer, dus let op de marge.
hele marge boven landelijk de rest Nederland 16,7% marge (95%)
- Achter de Haesen27,0% (marge 22,3 tot 31,0%), duidelijk boven landelijk
- Lichtenberg23,0% (marge 20,1 tot 26,2%), duidelijk boven landelijk
- Eiske22,6% (marge 20,0 tot 25,9%), duidelijk boven landelijk
- Mijnbuurt22,1% (marge 19,3 tot 25,3%), duidelijk boven landelijk
- Leenhof21,6% (marge 16,4 tot 25,5%)
- Schaesberg Centrum21,6% (marge 19,0 tot 23,4%), duidelijk boven landelijk
- De Streep20,1% (marge 16,6 tot 22,5%)
- Kakert19,8% (marge 17,9 tot 22,5%), duidelijk boven landelijk
- Klinkerkwartier19,4% (marge 16,5 tot 23,4%)
- Achter den Winkel18,7% (marge 15,9 tot 21,6%)
- De Dormig15,0% (marge 12,6 tot 18,2%)
- Heistraat13,8% (marge 10,7 tot 18,0%)
| Buurt | Postcode | Inwoners | Obesitas | 95%-marge |
|---|---|---|---|---|
| Achter de Haesen | 6372 | 555 | 27,0% | 22,3–31,0 |
| Lichtenberg | 6371 | 1.710 | 23,0% | 20,1–26,2 |
| Eiske | 6372 | 1.510 | 22,6% | 20,0–25,9 |
| Mijnbuurt | 6372 | 1.990 | 22,1% | 19,3–25,3 |
| Leenhof | 6372 | 685 | 21,6% | 16,4–25,5 |
| Schaesberg Centrum | 6372 | 2.955 | 21,6% | 19,0–23,4 |
| De Streep | 6371 | 1.015 | 20,1% | 16,6–22,5 |
| Kakert | 6371 | 1.680 | 19,8% | 17,9–22,5 |
| Klinkerkwartier | 6372 | 910 | 19,4% | 16,5–23,4 |
| Achter den Winkel | 6372 | 1.165 | 18,7% | 15,9–21,6 |
| De Dormig | 6371 | 1.110 | 15,0% | 12,6–18,2 |
| Heistraat | 6372 | 560 | 13,8% | 10,7–18,0 |
Wie wonen er in Schaesberg?
Schaesberg heeft 15.925 inwoners, samen 7.565 huishoudens. Het aandeel 65-plussers is 27,2%, het aandeel kinderen onder de 15 13,0%. 36,7% van de huishoudens is een eenpersoonshuishouden. Volgens het CBS is de wijk sterk stedelijk, met 1.839 inwoners per km².
| Kenmerk | Schaesberg | Landgraaf |
|---|---|---|
| Inwoners | 15.925 | 37.112 |
| 65 jaar of ouder | 27,2% | 27,5% |
| Eenpersoonshuishoudens | 36,7% | 36,5% |
| Afstand tot huisartsenpraktijk | 0,7 km | 0,7 km |
| Afstand tot grote supermarkt | 0,9 km | 0,9 km |
De weg naar een maagverkleining loopt via de huisarts; zonder verwijzing geen vergoeding. Bewoners van Schaesberg wonen gemiddeld op 0,7 km van een huisartsenpraktijk, niet verder dan het gemiddelde in Landgraaf (0,7 km). Met een relatief oudere bevolking is het goed om te weten dat centra vaak 18 tot en met 70 jaar als uitgangspunt nemen; daarboven weegt het team de risico’s zwaarder.
Schaesberg tussen de wijken van Landgraaf
Schaesberg is binnen Landgraaf de nummer 3 van 3 wijken, gemeten aan het aandeel obesitas. Gemeentebreed is dat 21,1%, hoger dan het cijfer voor heel Nederland.
| Wijk | Plaats in gemeente | Obesitas | Moeite met rondkomen | Naar de pagina |
|---|---|---|---|---|
| Nieuwenhagen | 1 | 21,6% | 14,7% | – |
| Ubach over Worms | 2 | 21,1% | 13,6% | Maagverkleining Ubach over Worms |
| Schaesberg | 3 | 20,8% | 13,9% | deze pagina |
Wat een maagverkleining vanuit Schaesberg inhoudt
Wanneer kom je in aanmerking?
In Schaesberg heeft 20,8% van de volwassenen een BMI van 30 of hoger, de grens voor obesitas. Een maagverkleining is bedoeld voor mensen met zwaarder overgewicht. Volgens de NVvH-richtlijn kom je in aanmerking vanaf een BMI van 40, of vanaf 35 als je ook een aandoening hebt die met je gewicht samenhangt, bijvoorbeeld diabetes type 2, slaapapneu of hoge bloeddruk. Je moet 18 jaar of ouder zijn en eerst aantoonbaar zonder operatie hebben geprobeerd af te vallen. Van de ongeveer 2.800 volwassenen met obesitas in Schaesberg haalt dus maar een deel die grens; de Gezondheidsmonitor splitst de groep boven BMI 30 niet verder op.
Soorten ingrepen
- Gastric sleeve vanuit Landgraaf: een groot deel van de maag gaat eruit, de darm blijft zoals hij is.
- Gastric bypass vanuit Landgraaf: een klein maagzakje en een omgeleide darm.
- Mini gastric bypass vanuit Landgraaf: een variant op de bypass met één verbinding tussen maagbuis en dunne darm.
De ingreep kies je in overleg met het behandelteam. Een sleeve is technisch eenvoudiger en korter, maar bij maagzuurklachten of diabetes type 2 ligt een bypass meer voor de hand.
Van verwijzing tot nazorg
- Huisarts: je bespreekt je gewicht met de huisarts en vraagt om een verwijzing; die praktijk ligt vanuit Schaesberg gemiddeld op 0,7 km.
- Screening: in het centrum waarnaar je huisarts in Landgraaf verwijst, beoordelen internist, psycholoog en diëtist of een operatie verantwoord is.
- Voorbereiding: niet meer roken, niet aankomen in gewicht en je voeding aanpassen.
- Operatie: een kijkoperatie onder narcose van 45 tot 120 minuten.
- Nazorg: minimaal vijf jaar nacontrole en levenslang vitaminesupplementen.
Veelgestelde vragen uit Schaesberg
Een BMI van 30 of meer heeft 20,8% van de volwassenen; de 95%-marge is 19,7 tot 22,3%. Op circa 13.500 volwassenen betekent dat ongeveer 2.800 mensen. Het aandeel met overgewicht (BMI 25+) is 59,8%.
In Achter de Haesen, met 27,0% (marge 22,3 tot 31,0%). Het laagste aandeel heeft Heistraat met 13,8%. Buurtcijfers zijn schattingen met een ruimere marge dan het wijkcijfer.
Gemiddeld 0,7 km, gemeten over de weg (CBS). Die afstand telt, want voor vergoeding van een maagverkleining heb je altijd een verwijzing van je huisarts of een specialist nodig.
Ja. De vergoeding hangt niet af van je woonplaats maar van de medische indicatie en een verwijzing; dan zit een maagverkleining in het basispakket. Je eigen risico betaal je zelf, in 2026 is dat €385. Heb je een naturapolis, kies dan een gecontracteerd centrum, anders krijg je vaak maar een deel vergoed.
Voor Schaesberg en de rest van Nederland: geen andere behandeling geeft bij ernstig overgewicht betere resultaten, op korte en op lange termijn. Diabetes type 2 verbetert na een bypass vaak al voordat het gewichtsverlies goed op gang komt, en veel mensen kunnen daarna met minder of geen diabetesmedicatie toe. Lees de voordelen en nadelen op een rij.
Kort samengevat voor Schaesberg: na de operatie is je maag kleiner, dus je zit sneller vol. Ook veranderen je darmhormonen, waardoor je minder honger hebt. Bij een bypass wordt bovendien een deel van de darm omgeleid; dat versterkt het effect op je gewicht en je bloedsuiker. Zie het als hulpmiddel: wat je daarna eet, bepaalt het resultaat.
Dit geldt in Schaesberg net als overal: vooral drie: de gastric sleeve, de gastric bypass en de mini gastric bypass. Daarnaast gaat het om de SADI of duodenal switch en om revisie-operaties. De maagband wordt bijna niet meer gebruikt, en een maagballon telt niet als operatie. Het overzicht staat bij alle soorten maagverkleining.
Voor wie in Schaesberg woont, is het antwoord hetzelfde als elders: bij een sleeve wordt ongeveer 75 tot 80 procent van de maag verwijderd en blijft de darm intact. Bij een bypass wordt een klein maagzakje gemaakt dat op de dunne darm wordt aangesloten. Met een bypass val je in de eerste twee jaar gemiddeld meer af (circa 30 tegen 20 procent van je lichaamsgewicht). Zie ook sleeve of bypass kiezen.
Of je nu in Schaesberg woont of ergens anders: een maagomleiding: de chirurg maakt een klein maagzakje van ongeveer 30 milliliter en sluit dat rechtstreeks aan op de dunne darm. Je eet daardoor kleinere porties en neemt minder calorieën op. De ingreep duurt 90 tot 120 minuten en daarna slik je levenslang vitamines.
Voor inwoners van Schaesberg geldt hetzelfde als elders: gemiddeld ben je in drie tot zes weken hersteld. Met kantoorwerk begin je vaak na zo’n twee weken weer met een paar uur per dag. Tot vier tot zes weken na de operatie til je maximaal 2,5 kilo. Je eetpatroon aanpassen kost meer tijd, vaak het hele eerste jaar. Lees herstel na een maagverkleining.
Bronnen en methode
- RIVM, CBS en GGD'en: Gezondheid per wijk en buurt, tabel 50150NED, peiljaren 2012 tot en met 2024 in de indeling van 2024. Publicatie 18-11-2025, bekeken op 21 september 2026 in RIVM StatLine en via de open-data-API.
- Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 van GGD'en, CBS en RIVM. Achtergrond bij de cijfers: VZinfo.nl.
- Richtlijn Morbide Obesitas, Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH), 2023: indicatiecriteria.
- Kerncijfers wijken en buurten 2024 (CBS, 85984NED), gebruikt voor bevolking, huishoudens, stedelijkheid en afstanden. Peildatum 21 september 2026.
- Het aantal volwassenen met obesitas is een schatting: het percentage obesitas maal het aantal inwoners van 18 jaar en ouder, benaderd als alle inwoners min de 0- tot 15-jarigen en drie tiende van de 15- tot 25-jarigen. Afgerond.
Cijfernoot. Obesitas = ernstig overgewicht, een BMI van 30 of hoger; overgewicht = BMI 25 of hoger; alle cijfers gelden voor inwoners van 18 jaar en ouder. Lengte en gewicht komen uit zelfrapportage, en dan valt het gemeten aandeel meestal iets lager uit dan in werkelijkheid. Cijfers per gemeente, wijk en buurt zijn modelschattingen (kleine-gebiedsschatting van het RIVM) op basis van de enquête en registerkenmerken van de inwoners; de 95%-marge staat bij elk cijfer. In 2024 had 16,7% van de Nederlandse volwassenen obesitas, in 2020 15,6%. Is een getal een eigen berekening of schatting, dan vermelden we dat.