Een maagverkleining in Enschede-Zuid is voor meer mensen een reële vraag dan je misschien denkt. In de wijk heeft 22,4% van de volwassenen obesitas. Voor de hele gemeente Enschede ligt dat op 19,3%, voor Nederland op 16,7%. Omgerekend gaat het om ongeveer 6.000 volwassenen in Enschede-Zuid. De cijfers komen uit de Gezondheidsmonitor 2024, een onderzoek van GGD’en, RIVM en CBS. Op deze pagina vind je de wijkcijfers, uitgesplitst naar 10 buurten, de voorwaarden voor een operatie en antwoorden op vragen die vaak terugkomen. Achtergrond vind je bij maagverkleining in Enschede, de kosten en vergoeding en de voorwaarden voor een maagverkleining.
Obesitas in Enschede-Zuid: de cijfers
Van de naar schatting 27.000 volwassen inwoners van Enschede-Zuid hebben er ongeveer 6.000 obesitas. Daarmee staat Enschede-Zuid op plaats 9 van de duizend wijken in Nederland met de meeste volwassenen met obesitas. Het aandeel van 22,4% heeft een 95%-marge van 21,3 tot 23,1%: zelfs de ondergrens ligt boven het landelijke cijfer, dus het verschil is geen toeval.
Gerangschikt op percentage staat Enschede-Zuid op plek 174 van 3.207 wijken. Dat betekent dat ongeveer 5% van de wijken een hoger aandeel heeft. Gemeentebreed hebben in Enschede naar schatting 25.500 volwassenen obesitas; zo’n 23,8% daarvan woont in Enschede-Zuid.
Enschede-Zuid naast Enschede en Nederland
| Indicator | Enschede-Zuid | Enschede | Nederland |
|---|---|---|---|
| Obesitas (BMI 30+) | 22,4% | 19,3% | 16,7% |
| Overgewicht (BMI 25+) | 58,7% | 53,1% | 51,6% |
| Ervaart gezondheid als goed | 68,9% | 71,9% | 72,8% |
| Eén of meer langdurige aandoeningen | 38,0% | 35,0% | 34,9% |
| Voldoet aan de beweegrichtlijn | 50,2% | 53,9% | 48,3% |
| Sport wekelijks | 51,4% | 56,1% | 54,9% |
| Rookt | 19,2% | 19,9% | 17,2% |
| Drinkt overmatig | 5,2% | 7,0% | 5,8% |
| Moeite met rondkomen | 17,8% | 17,6% | 15,3% |
| (Heel) veel stress | 20,5% | 22,1% | 20,5% |
| Eenzaam | 52,0% | 50,4% | 47,2% |
Niet alleen het gewicht maakt Enschede-Zuid anders dan het landelijke beeld. Eenzaamheid komt vaker voor dan landelijk: 52,0% tegen 47,2%. Minder inwoners ervaren hun gezondheid als goed dan landelijk (68,9% tegenover 72,8%). Er wordt minder wekelijks gesport dan landelijk: 51,4% tegen 54,9%. Die kenmerken hangen in onderzoek vaak samen met overgewicht, maar zeggen niets over individuele bewoners van Enschede-Zuid.
Hoe obesitas in Enschede-Zuid veranderde sinds 2020
Tussen 2020 en 2024 is het percentage volwassenen met obesitas in Enschede-Zuid gestegen (20,3% in 2020, 22,4% in 2024). Voor Nederland was dat 15,6% en 16,7%. Een verandering van een paar tienden kan toeval zijn binnen de marge; zie het als richting.
Verschillen tussen de buurten in Enschede-Zuid
Enschede-Zuid heeft 10 buurten met een cijfer. Bovenaan staat Wesselerbrink Noord-Oost (27,1%), onderaan het Brunink (10,5%): een verschil van 16,6 procentpunt. Buurtcijfers hebben een ruimere marge dan het wijkcijfer, dus kijk naar de bandbreedte.
ook ondergrens hoger dan Nederland niet duidelijk hoger lijn: landelijk 16,7% bandbreedte 95%
- Wesselerbrink Noord-Oost27,1% (marge 24,4 tot 30,2%), duidelijk boven landelijk
- Stroinkslanden-Zuid26,2% (marge 22,4 tot 27,1%), duidelijk boven landelijk
- Wesselerbrink Zuid-Oost25,7% (marge 23,1 tot 27,5%), duidelijk boven landelijk
- Wesselerbrink Zuid-West24,8% (marge 21,5 tot 27,2%), duidelijk boven landelijk
- Wesselerbrink Noord-West22,2% (marge 20,1 tot 23,7%), duidelijk boven landelijk
- Helmerhoek-Zuid21,3% (marge 19,6 tot 22,9%), duidelijk boven landelijk
- Helmerhoek-Noord18,2% (marge 16,9 tot 20,0%), duidelijk boven landelijk
- Stroinkslanden Noord-West18,1% (marge 16,3 tot 20,6%)
- Stroinkslanden Noord-Oost17,2% (marge 15,8 tot 19,8%)
- het Brunink10,5% (marge 6,2 tot 12,2%)
| Buurt | Postcode | Inwoners | Obesitas | 95%-marge |
|---|---|---|---|---|
| Wesselerbrink Noord-Oost | 7544 | 3.820 | 27,1% | 24,4–30,2 |
| Stroinkslanden-Zuid | 7542 | 4.615 | 26,2% | 22,4–27,1 |
| Wesselerbrink Zuid-Oost | 7544 | 4.375 | 25,7% | 23,1–27,5 |
| Wesselerbrink Zuid-West | 7544 | 2.780 | 24,8% | 21,5–27,2 |
| Wesselerbrink Noord-West | 7544 | 4.550 | 22,2% | 20,1–23,7 |
| Helmerhoek-Zuid | 7546 | 3.705 | 21,3% | 19,6–22,9 |
| Helmerhoek-Noord | 7546 | 3.765 | 18,2% | 16,9–20,0 |
| Stroinkslanden Noord-West | 7542 | 2.380 | 18,1% | 16,3–20,6 |
| Stroinkslanden Noord-Oost | 7542 | 3.205 | 17,2% | 15,8–19,8 |
| het Brunink | 7544 | 495 | 10,5% | 6,2–12,2 |
Enschede-Zuid: inwoners en huishoudens
Enschede-Zuid heeft 33.685 inwoners, samen 14.930 huishoudens. Ouderen (65+) maken 21,6% van de bevolking uit, kinderen tot 15 jaar 16,3%. Het aandeel alleenwonenden ligt op 37,1% van de huishoudens. Het CBS typeert de wijk als sterk stedelijk, met 4.524 inwoners per vierkante kilometer.
| Kenmerk | Enschede-Zuid | Enschede |
|---|---|---|
| Inwoners | 33.685 | 161.738 |
| 65 jaar of ouder | 21,6% | 18,4% |
| Eenpersoonshuishoudens | 37,1% | 48,0% |
| Afstand tot huisartsenpraktijk | 0,8 km | 0,9 km |
| Afstand tot grote supermarkt | 0,8 km | 0,7 km |
De weg naar een maagverkleining loopt via de huisarts; zonder verwijzing geen vergoeding. Bewoners van Enschede-Zuid wonen gemiddeld op 0,8 km van een huisartsenpraktijk, niet verder dan het gemiddelde in Enschede (0,9 km).
De plaats van Enschede-Zuid in Enschede
In Enschede zijn er 10 wijken met een cijfer; op aandeel obesitas staat Enschede-Zuid daarvan op plaats 2. Over de hele gemeente is het 19,3%, hoger dan het Nederlandse cijfer.
| Wijk | Plaats in gemeente | Obesitas | Moeite met rondkomen | Naar de pagina |
|---|---|---|---|---|
| Glanerbrug en omgeving | 1 | 25,1% | 14,3% | Maagverkleining Glanerbrug en omgeving |
| Enschede-Zuid | 2 | 22,4% | 17,8% | deze pagina |
| Boswinkel - Stadsveld | 3 | 20,9% | 19,7% | Maagverkleining Boswinkel - Stadsveld |
| Twekkelerveld - T.H.T. | 4 | 19,9% | 20,9% | – |
| Hogeland - Velve | 5 | 19,2% | 15,7% | Maagverkleining Hogeland - Velve |
Een maagverkleining vanuit Enschede-Zuid: zo werkt het
Wanneer kom je in aanmerking?
Obesitas begint bij een BMI van 30, en dat geldt in Enschede-Zuid voor 22,4% van de volwassenen. Een maagverkleining is bedoeld voor een zwaardere groep. Volgens de richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde kom je in aanmerking bij een BMI van 40 of hoger, of 35 of hoger met een aandoening die met je gewicht samenhangt, zoals diabetes type 2, slaapapneu of hoge bloeddruk. Je bent 18 jaar of ouder en hebt aantoonbaar geprobeerd af te vallen zonder operatie. De Gezondheidsmonitor maakt geen onderscheid boven een BMI van 30: van de ongeveer 6.000 volwassenen met obesitas in Enschede-Zuid voldoet dus maar een deel aan die indicatie.
Welke ingrepen zijn er?
- Gastric sleeve vanuit Enschede: de maag wordt een smalle buis, de darm blijft intact.
- Gastric bypass vanuit Enschede: de chirurg maakt een klein maagzakje en legt de darm om.
- Mini gastric bypass vanuit Enschede: een variant op de bypass met één verbinding tussen maagbuis en dunne darm.
De ingreep kies je in overleg met het behandelteam. Een sleeve is technisch eenvoudiger en korter, maar bij maagzuurklachten of diabetes type 2 ligt een bypass meer voor de hand.
Zo verloopt het traject
- Huisarts: met een verwijzing van je huisarts (gemiddeld 0,8 km vanuit Enschede-Zuid) kun je naar een bariatrisch centrum.
- Screening: internist, psycholoog en diëtist onderzoeken samen of een operatie verantwoord is.
- Voorbereiding: je stopt met roken, komt niet aan en past je eten aan.
- Operatie: via een kijkoperatie onder narcose, in 45 tot 120 minuten.
- Nazorg: controles gedurende minimaal vijf jaar en levenslang extra vitamines.
Veelgestelde vragen over maagverkleining in Enschede-Zuid
Ongeveer 6.000 volwassenen: 22,4% van de circa 27.000 volwassen inwoners van Enschede-Zuid. De marge loopt van 21,3 tot 23,1%. Overgewicht (BMI 25 of hoger) komt voor bij 58,7%.
In Wesselerbrink Noord-Oost, met 27,1% (marge 24,4 tot 30,2%). Het laagste aandeel heeft het Brunink met 10,5%. Buurtcijfers zijn schattingen met een ruimere marge dan het wijkcijfer.
Gemiddeld 0,8 km, gemeten over de weg (CBS). Die afstand telt, want voor vergoeding van een maagverkleining heb je altijd een verwijzing van je huisarts of een specialist nodig.
Ja, je woonplaats doet er niet toe. Voldoe je aan de medische indicatie en heb je een verwijzing, dan zit de operatie in het basispakket. Wat je zelf betaalt, is je eigen risico: €385 in 2026. Let op: kies een centrum dat je verzekeraar heeft gecontracteerd, anders vergoedt een naturapolis vaak maar een deel.
Voor inwoners van Enschede-Zuid geldt hetzelfde als elders: twee dingen veranderen: je maag wordt kleiner, zodat je eerder verzadigd bent, en je darmhormonen passen zich aan, zodat je minder honger voelt. Een bypass leidt daarnaast een deel van de darm om, wat het effect op gewicht en bloedsuiker groter maakt. De operatie helpt, maar je eetpatroon daarna bepaalt het resultaat.
Ook vanuit Enschede-Zuid geldt: een maagomleiding: de chirurg maakt een klein maagzakje van ongeveer 30 milliliter en sluit dat rechtstreeks aan op de dunne darm. Je eet daardoor kleinere porties en neemt minder calorieën op. De ingreep duurt 90 tot 120 minuten en daarna slik je levenslang vitamines.
Voor Enschede-Zuid en de rest van Nederland: na de verwijzing volgt voorlichting en een screening door internist, psycholoog en diëtist, met bloedonderzoek. In die periode stop je met roken, kom je niet aan en pas je je voeding aan. Stap voor stap uitgelegd bij het behandeltraject.
Kort samengevat voor Enschede-Zuid: ja, vooral in de herstelperiode en meestal tijdelijk. Pijn, misselijkheid, weinig zin in eten en een veranderde smaak maken de eerste weken moeilijk. Harde landelijke cijfers over spijt ontbreken. Twijfels horen bij het traject: bespreek ze met je behandelteam.
Dit geldt in Enschede-Zuid net als overal: tot ongeveer tien jaar houdt het gewichtsverlies bij de meeste mensen goed stand. Over de periode daarna zijn minder gegevens. Een deel komt na vijf tot tien jaar geleidelijk weer aan, vaak doordat het eetgedrag verandert. Weer afvallen lukt vaak wel, maar vraagt meer focus.
Voor wie in Enschede-Zuid woont, is het antwoord hetzelfde als elders: bij een sleeve haalt de chirurg ongeveer 75 tot 80 procent van de maag weg; de darm blijft zoals hij is. Bij een bypass komt er een klein maagzakje dat direct op de dunne darm wordt aangesloten. In de eerste twee jaar val je met een bypass gemiddeld meer af: circa 30 tegen 20 procent van je lichaamsgewicht. Meer bij sleeve of bypass kiezen.
Bronnen en methode
- Gezondheid per wijk en buurt (tabel 50150NED, indeling 2024). Uitgevers: RIVM, CBS en GGD'en, 18-11-2025. Gegevens opgevraagd op 21 september 2026 met de open-data-API; ook in te zien via RIVM StatLine.
- De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 (GGD'en, CBS, RIVM), met een toelichting op VZinfo.nl.
- NVvH, Richtlijn Morbide Obesitas (2023): de criteria voor wie in aanmerking komt.
- Tabel 85984NED van het CBS (Kerncijfers wijken en buurten 2024): bevolking naar leeftijd, huishoudens, stedelijkheid en afstand tot voorzieningen. Geraadpleegd op 21 september 2026.
- Het aantal volwassenen met obesitas is een schatting: het percentage obesitas maal het aantal inwoners van 18 jaar en ouder, benaderd als alle inwoners min de 0- tot 15-jarigen en drie tiende van de 15- tot 25-jarigen. Afgerond.
Cijfernoot. Met obesitas bedoelen we een BMI van 30 of meer (ernstig overgewicht), met overgewicht een BMI van 25 of meer. Het gaat steeds om mensen van 18 jaar en ouder. Deelnemers gaven hun lengte en gewicht zelf op; daardoor valt het echte aandeel meestal wat hoger uit. Per gemeente, wijk en buurt gaat het om modelschattingen van het RIVM, berekend uit de enquête en registergegevens; bij elk cijfer hoort een 95%-marge. Voor heel Nederland is het 16,7% (2024) en 15,6% (2020). Waar we zelf rekenen of schatten, staat dat erbij.