Deze pagina gaat over maagverkleining in Culemborg Oost, een wijk in Culemborg waar obesitas vaker dan gemiddeld voorkomt. De Gezondheidsmonitor 2024 van GGD’en, RIVM en CBS komt voor Culemborg Oost uit op 17,7% van de volwassenen met een BMI van 30 of hoger. Ter vergelijking: Culemborg heeft 17,0%, Nederland 16,7%. In aantallen is dat naar schatting 2.500 volwassenen. Hieronder vind je de cijfers voor de wijk en haar 11 buurten, de voorwaarden voor een operatie en antwoorden op veelgestelde vragen. Meer achtergrond: de voorwaarden voor een maagverkleining, de kosten en vergoeding en obesitas per gemeente in Nederland.
Hoeveel volwassenen in Culemborg Oost obesitas hebben
Hoeveel mensen gaat het om? Van de circa 14.000 volwassenen in Culemborg Oost hebben er naar schatting 2.500 obesitas. Dat aantal zet de wijk op plaats 102 van de duizend wijken met de meeste volwassenen met obesitas. Bij het percentage van 17,7% hoort een 95%-marge van 16,7 tot 18,6%: de marge omvat ook het landelijke cijfer.
Zet je alle 3.207 Nederlandse wijken met een cijfer op volgorde van percentage, dan staat Culemborg Oost op 1.000. Bij ongeveer 31% van de wijken ligt het aandeel hoger. Van de naar schatting 4.100 volwassenen met obesitas in Culemborg woont ongeveer 60,2% in deze wijk.
Vergeleken met Culemborg en Nederland
| Indicator | Culemborg Oost | Culemborg | Nederland |
|---|---|---|---|
| Obesitas (BMI 30+) | 17,7% | 17,0% | 16,7% |
| Overgewicht (BMI 25+) | 53,9% | 53,1% | 51,6% |
| Ervaart gezondheid als goed | 71,5% | 73,5% | 72,8% |
| Eén of meer langdurige aandoeningen | 36,4% | 35,2% | 34,9% |
| Voldoet aan de beweegrichtlijn | 47,2% | 47,0% | 48,3% |
| Sport wekelijks | 54,0% | 56,2% | 54,9% |
| Rookt | 16,3% | 15,1% | 17,2% |
| Drinkt overmatig | 4,8% | 4,6% | 5,8% |
| Moeite met rondkomen | 14,6% | 13,1% | 15,3% |
| (Heel) veel stress | 19,6% | 19,2% | 20,5% |
| Eenzaam | 46,2% | 44,4% | 47,2% |
Gewicht is niet het enige waarin Culemborg Oost afwijkt van het landelijke gemiddelde. Meer inwoners hebben een of meer langdurige aandoeningen dan in heel Nederland: 36,4%, tegen 34,9% landelijk. Minder inwoners ervaren hun gezondheid als goed dan in heel Nederland: 71,5%, tegen 72,8% landelijk. Minder volwassenen halen de beweegrichtlijn dan landelijk: 47,2% tegen 48,3%. In onderzoek gaan zulke kenmerken vaak samen met overgewicht. Over één bewoner van Culemborg Oost kun je er niets uit afleiden.
Hoe obesitas in Culemborg Oost veranderde sinds 2020
Sinds 2020 is het aandeel obesitas in Culemborg Oost gestegen: van 16,9% naar 17,7%. In heel Nederland ging het in die jaren van 15,6% naar 16,7%. Kleine verschuivingen in Culemborg Oost vallen vaak binnen de marge van de schatting; lees ze als richting, niet als harde verandering.
De buurten van Culemborg Oost vergeleken
Culemborg Oost bestaat uit 11 buurten met een schatting. Het hoogste aandeel heeft Ter Weijde Statenliedenbuurt met 23,6%, het laagste Dreven met 8,6%, een verschil van 15,0 procentpunt. Een schatting voor een buurt in Culemborg Oost is onzekerder dan het wijkcijfer, dus let op de marge.
duidelijk boven landelijk (ook de ondergrens) overig landelijk 16,7% 95%-marge
- Ter Weijde Statenliedenbuurt23,6% (marge 21,3 tot 25,9%), duidelijk boven landelijk
- Voorkoop Zuid19,8% (marge 17,7 tot 21,8%), duidelijk boven landelijk
- Ter Weijde Componistenbuurt19,6% (marge 17,4 tot 21,6%), duidelijk boven landelijk
- Binnenstad18,0% (marge 15,9 tot 19,6%)
- Westerkwartier17,7% (marge 14,9 tot 19,9%)
- Voorkoop Noord16,5% (marge 13,6 tot 18,8%)
- Bloemen/Oranjebuurt15,2% (marge 13,9 tot 17,8%)
- Lanxmeer14,0% (marge 12,2 tot 16,3%)
- Buitengebied Redichem12,8% (marge 6,9 tot 18,5%)
- De Hond11,9% (marge 10,0 tot 14,4%)
- Dreven8,6% (marge 5,5 tot 12,9%)
| Buurt | Postcode | Inwoners | Obesitas | 95%-marge |
|---|---|---|---|---|
| Ter Weijde Statenliedenbuurt | 4102 | 2.340 | 23,6% | 21,3–25,9 |
| Voorkoop Zuid | 4102 | 2.150 | 19,8% | 17,7–21,8 |
| Ter Weijde Componistenbuurt | 4102 | 2.020 | 19,6% | 17,4–21,6 |
| Binnenstad | 4101 | 2.695 | 18,0% | 15,9–19,6 |
| Westerkwartier | 4101 | 1.195 | 17,7% | 14,9–19,9 |
| Voorkoop Noord | 4102 | 1.415 | 16,5% | 13,6–18,8 |
| Bloemen/Oranjebuurt | 4101 | 2.170 | 15,2% | 13,9–17,8 |
| Lanxmeer | 4103 | 1.420 | 14,0% | 12,2–16,3 |
| Buitengebied Redichem | 4101 | 155 | 12,8% | 6,9–18,5 |
| De Hond | 4101 | 1.160 | 11,9% | 10,0–14,4 |
| Dreven | 4101 | 340 | 8,6% | 5,5–12,9 |
Wie wonen er in Culemborg Oost?
Culemborg Oost telt 17.070 inwoners in 7.820 huishoudens. Ouderen (65+) maken 23,1% van de bevolking uit, kinderen tot 15 jaar 15,8%. Van de huishoudens bestaat 36,8% uit één persoon. Het CBS typeert de wijk als sterk stedelijk, met 2.183 inwoners per vierkante kilometer.
| Kenmerk | Culemborg Oost | Culemborg |
|---|---|---|
| Inwoners | 17.070 | 29.944 |
| 65 jaar of ouder | 23,1% | 20,5% |
| Eenpersoonshuishoudens | 36,8% | 33,6% |
| Afstand tot huisartsenpraktijk | 0,8 km | 0,9 km |
| Afstand tot grote supermarkt | 0,7 km | 0,7 km |
De huisarts is je eerste stap, want zonder verwijzing wordt een maagverkleining niet vergoed. Inwoners van Culemborg Oost hebben gemiddeld 0,8 km te gaan naar de dichtstbijzijnde praktijk, niet verder dan het gemiddelde van Culemborg (0,9 km).
Hoe Culemborg Oost scoort binnen Culemborg
Gerangschikt naar aandeel obesitas is Culemborg Oost nummer 1 van de 2 wijken in Culemborg. Voor heel Culemborg is het aandeel 17,0%; dat is vergelijkbaar met het cijfer voor Nederland.
| Wijk | Plaats in gemeente | Obesitas | Moeite met rondkomen | Naar de pagina |
|---|---|---|---|---|
| Culemborg Oost | 1 | 17,7% | 14,6% | deze pagina |
| Culemborg West | 2 | 16,1% | 11,0% | – |
Maagverkleining vanuit Culemborg Oost: wat komt erbij kijken?
Wanneer kom je in aanmerking?
Obesitas begint bij een BMI van 30; in Culemborg Oost geldt dat voor 17,7% van de volwassenen. Voor een maagverkleining ligt de lat hoger. De richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde noemt een BMI van 40 of meer, of 35 of meer samen met een aandoening die met je gewicht te maken heeft, zoals diabetes type 2, slaapapneu of hoge bloeddruk. Daarnaast ben je minstens 18 en heb je aantoonbaar geprobeerd zonder operatie af te vallen. Omdat de Gezondheidsmonitor boven BMI 30 geen onderscheid maakt, voldoet maar een deel van de circa 2.500 volwassenen met obesitas in Culemborg Oost aan deze eisen.
Soorten ingrepen
- De gastric sleeve (buismaag): van de maag blijft een smalle buis over en de darm wordt niet omgelegd.
- De gastric bypass (maagomleiding): een maagomleiding met een klein maagzakje.
- De mini gastric bypass: een langere maagbuis die op één plek aan de dunne darm vastzit.
Je beslist niet alleen: het behandelteam kiest samen met jou. Bij diabetes type 2 of maagzuurklachten ligt een bypass meer voor de hand; een sleeve is technisch minder ingewikkeld en korter.
Van huisarts tot nazorg
- Huisarts: met een verwijzing van je huisarts (gemiddeld 0,8 km vanuit Culemborg Oost) kun je naar een bariatrisch centrum.
- Screening: in het centrum waar je vanuit Culemborg naartoe gaat, beoordelen een internist, psycholoog en diëtist of opereren verantwoord is.
- Voorbereiding: niet meer roken, niet aankomen in gewicht en je voeding aanpassen.
- Operatie: de ingreep zelf is een kijkoperatie van 45 tot 120 minuten onder narcose.
- Nazorg: ten minste vijf jaar controles en je hele leven vitamines.
Wat mensen in Culemborg Oost vaak vragen over een maagverkleining
Naar schatting 2.500 van de ongeveer 14.000 volwassenen, oftewel 17,7% (marge 16,7 tot 18,6%). Tel je overgewicht mee (BMI 25+), dan is het 53,9%.
Ter Weijde Statenliedenbuurt heeft het hoogste aandeel, 23,6% (marge 21,3 tot 25,9%). Het laagst is Dreven, met 8,6%. Buurtcijfers zijn minder zeker dan het wijkcijfer.
Volgens het CBS is de dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk gemiddeld 0,8 km over de weg. Dat doet ertoe, want zonder verwijzing van je huisarts of een specialist wordt een maagverkleining niet vergoed.
Ja, net als overal in Nederland. Met een medische indicatie en een verwijzing valt een maagverkleining onder het basispakket en betaal je alleen je eigen risico (€385 in 2026). Kies wel een centrum met een contract bij je zorgverzekeraar; met een naturapolis wordt anders vaak maar een deel vergoed.
Of je nu in Culemborg Oost woont of ergens anders: je maag wordt kleiner, waardoor je sneller vol zit, en je darmhormonen veranderen zodat je minder honger hebt. Bij een bypass wordt daarnaast een deel van de darm omgeleid, wat het effect op gewicht en bloedsuiker versterkt. Het is een hulpmiddel: het eetpatroon daarna bepaalt het resultaat.
Voor inwoners van Culemborg Oost geldt hetzelfde als elders: ruwweg €7.000 tot €11.000 voor een traject in Nederland, als je het zelf betaalt. Met vergoeding blijft alleen je eigen risico over. Reken in beide gevallen op ongeveer €10 tot €15 per maand voor de speciale vitamines die je na de operatie levenslang neemt. Zie wat een maagverkleining kost.
Ook vanuit Culemborg Oost geldt: bij de meeste mensen houdt het gewichtsverlies tot ongeveer tien jaar goed stand; over de periode daarna zijn minder gegevens. Een deel komt na vijf tot tien jaar geleidelijk weer aan, vaak door veranderend eetgedrag. Opnieuw afvallen lukt vaak wel, maar vraagt meer focus.
Voor Culemborg Oost en de rest van Nederland: alcohol komt na de operatie sneller in je bloed, met een eerdere en hogere piek bij dezelfde hoeveelheid. De eerste maanden wordt het afgeraden; ook neemt de kans op afhankelijkheid toe. Het advies van je eigen behandelteam is leidend.
Kort samengevat voor Culemborg Oost: vooral drie: de gastric sleeve, de gastric bypass en de mini gastric bypass. Daarnaast gaat het om de SADI of duodenal switch en om revisie-operaties. De maagband wordt bijna niet meer gebruikt, en een maagballon telt niet als operatie. Het overzicht staat bij alle soorten maagverkleining.
Dit geldt in Culemborg Oost net als overal: een sleeve verwijdert ongeveer 75 tot 80 procent van de maag en laat de darm intact. Een bypass maakt een klein maagzakje en sluit dat aan op de dunne darm. Gemiddeld verlies je met een bypass in de eerste twee jaar meer gewicht, circa 30 procent van je lichaamsgewicht tegen 20 procent bij een sleeve. Lees verder bij sleeve of bypass kiezen.
Bronnen en methode
- Tabel 50150NED, Gezondheid per wijk en buurt (indeling 2024), van RIVM, CBS en GGD'en, verschenen op 18-11-2025. Opgehaald op 21 september 2026 via RIVM StatLine en de open-data-API.
- Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 van GGD'en, CBS en RIVM. Achtergrond bij de cijfers: VZinfo.nl.
- Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH), Richtlijn Morbide Obesitas, 2023, voor de indicatiecriteria.
- CBS, tabel 85984NED, Kerncijfers wijken en buurten 2024, voor inwoners, leeftijd, huishoudens, stedelijkheid en afstanden. Bekeken op 21 september 2026.
- Hoe we het aantal volwassenen met obesitas schatten: aandeel obesitas maal inwoners van 18 jaar en ouder (alle inwoners min de 0- tot 15-jarigen en drie tiende van de 15- tot 25-jarigen). De uitkomst is afgerond.
Cijfernoot. Alle cijfers gaan over inwoners van 18 jaar en ouder. Obesitas staat voor een BMI van 30 of hoger, overgewicht voor een BMI van 25 of hoger. Lengte en gewicht komen uit zelfrapportage, en dan valt het gemeten aandeel meestal iets lager uit dan in werkelijkheid. Gemeente-, wijk- en buurtcijfers zijn modelschattingen van het RIVM: een kleine-gebiedsschatting op basis van de enquête en registerkenmerken, met bij elk getal een 95%-marge. Landelijk: 16,7% in 2024, 15,6% in 2020. Eigen berekeningen en schattingen zijn als zodanig aangegeven.